Diyarbakır Surları’ndaki Restorasyon 500 Günde Tamamlanacak

Kadim Diyarbakır gözlerini araladı, yeniden nefes almaya başladı. Açılım zamanı yıkılan kent ve özellikle Sur ilçesi, 8 bin yıllık surlarıyla yeniden yapılması ile yeniden yaşam bulacak.

Çin seddinden sonra uzaydan görülebilen en büyük surlar Diyarbakır’ımızda! Tarihi 8 bin yıl öncesine dayanan Diyarbakır surları yenileniyor. Hedef, 500 günde tamamlamak. Proje için iş teslimi 10 Ağustos’ta yapıldı, büyük onarım başladı. Binlerce yıldır badireler atlatan tarihi surların üzerinde bulunan ve geçmişte savunma amaçlı kullanılan burçlar yenileniyor. Büyükşehir Belediyesi İmar Daire Başkanı Mehmet Karaaslan, restorasyonun tamamlanmasıyla kentin turizmine önemli katkı sağlanacağını vurguladı.

TARİHİNDEKİ EN KAPSAMLI YENİLEME

Birçok medeniyetin izlerini üzerinde taşıyan Diyarbakır Surları’ndaki restorasyon, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Valilik ve Büyükşehir Belediyesi işbirliğiyle yürütülüyor. Kent tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışması olan projede, çevre uzunluğu 5 bin 200 metre, yüksekliği 8 ile 22 metre arasında olan ve kalınlığı 5 metreye kadar varan surların üzerinde o dönem inşa edilen ve savunma amaçlı kullanılan burçlarda yapılacak çalışmalarda, yıkılma tehlikesi olan ve acil müdahale gerekenlere öncelik verilecek. 500 günde tamamlanması planlanan ve 9 milyon 471 bin TL maliyetli restorasyon çalışmasının yanı sıra, surlara yakın veya yapışık inşa edilen 41 gecekondunun kamulaştırılması da yapıldı ve yıkımına başlanacak.

MEVCUT ALANDAKİ TAŞLAR KULLANILACAK

Çalışmalarda, o dönem dairesel, dörtgen veya çokgen olarak inşa edilen burçların aslına uygun hale getirilmesi için yerinde temizlik aşamasında çıkarılan taşlar kullanılacak. Restorasyon çalışmasının 5 kişilik bir kontrol heyeti ve Dicle Üniversitesi’ndeki öğretim görevlilerinin yer aldığı bilim kurulu üyelerince en ince detayına kadar takip edildiğini belirten Mehmet Karaaslan, projeye ilişkin “taşlar çalınıyor, beton dökülüyor” iddialarına yanıt verdi: “Restorasyon çalışmalarımızda mevcut alanda bulunan taşlar kullanılıyor. Bu konuda çok hassas bir durumda işlemlerimiz devam ediyor. Bu restorasyon, yaklaşık 9 milyon 471 bin TL maliyetle bugüne kadar yapılmış en büyük restorasyon çalışmalarımızdan biri. Burçlarımızın tamamının restore edilmesi için proje çalışmalarımız sürüyor. Bu iş için yaklaşık 250 milyon TL’lik bir maliyet öngörülüyor.”

İNSANLIK TARİHİNDEKİ YERİ TESCİLLİ

Çağlar boyunca farklı medeniyetlere evsahipliği yapmış olan “Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzaj Alanı”, 2015 yılında Almanya’nın Bonn kentinde düzenlenen 39. UNESCO Dünya Mirası Komitesi Toplantısı’nda, Türkiye’nin 14. miras alanı olarak UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kaydedildi. (4 Temmuz 2015). UNESCO, “Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı”nı dünya mirası olarak değerlendirilmek için gerekli kriterlerden biri olan “insanlık tarihinde önemli bir aşamayı veya aşamaları gösteren bir yapı türü, mimari veya teknolojik grup veya peyzaj için istisnai bir örnek” olarak niteleyerek tescilledi.

YAZGISI 2015’TE DEĞİŞTİ

Surların kaderi, hendek operasyonlarının bitimiyle değişmeye başladı. PKK/PYD’nin kazdığı hendek ve sözde barikatlar nedeniyle Aralık 2015’te sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Çatışmalar 3 ay sürdü, hendekçiler defedildi. Yaralar sarılmaya, yıkım tamir edilmeye başladı. Aynı yıl Sur, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alındı. Gelgelelim, bölücü güçler, her hayırlı işte olduğu gibi burada da barikat kurmaya kalkıştı. Şehrin adını kendilerine göre değiştirip Amed ilan eden gruplar sözde Demokrasi Platformu oluşturdu. Grup, Türkiye Cumhuriyeti devletini UNESCO’ya şikayet edip, iş makineleriyle tarihe zarar verildiğini ileri sürdü. Aynı cepheden ‘Dicle Vadisi Kırklar Dağı Rekreasyon Alanı’ projesine karşı projenin durdurulması talebiyle açılan davalar oldu. Ancak çabalar bekledikleri sonucu vermedi. Geride kalan son 5 yıl içerisinde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Diyarbakır Surları’nın projelendirme çalışmaları sürdürüldü. Bu yıl da surların onarımı başladı.

YILDIRIM DÜŞEN ‘BEN U SEN’ DE ONARIMDA

Diyarbakır Valiliği’nden yapılan açıklamada, surların restorasyonu projesine ilişkin şu bilgiler verildi: “Urfa Kapıyı koruyan 2 burç, Ben u Sen Burcu (Ulu Beden), Yedi Kardeş Burcu ve Nur Burcu gibi en bilindik ve en nitelikli burçlar dâhil olmak üzere toplam 6 burç ve onları birbirine bağlayan sur duvarları restore edilecektir. Görüldüğü üzere onarılacak burçlar arasında; süslemeleri, kabartmaları ve kitabeleriyle Diyarbakır Surlarının en göz alıcı burçları olan Ben u Sen ve Yedi Kardeş burcu da yer almaktadır. Yakın zamanda yıldırım düşmesi vb. olumsuz olaylar ile gündeme gelen hatta bir kısmı yıkılan bu burçlar ihale kapsamında onarılacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir